Cyrkularność zaczyna się lokalnie. PZPB na Festiwalu CircuLab w Parzęczewie
Przedstawiciele ZPB Parzęczew oraz Green-en 14 czerwca 2026 roku wzięli udział w tegorocznej, drugiej już edycji festiwalu CircuLab – dziś dla jutra! w Parzęczewie. Wydarzenie stało się przestrzenią rozmowy o tym, jak mądrzej wykorzystywać lokalne zasoby, ograniczać ilość odpadów i budować gospodarkę, w której pozostałości jednego procesu mogą stać się wartościowym surowcem dla kolejnego.
Jeszcze niedawno pojęcie gospodarki obiegu zamkniętego pojawiało się głównie w dokumentach strategicznych, raportach środowiskowych i dyskusjach ekspertów. Dziś coraz częściej schodzi z poziomu teorii do codziennego życia mieszkańców i samorządów. Festiwal CircuLab był tego najlepszym przykładem i pokazał, że o odpowiedzialnym gospodarowaniu zasobami można mówić przystępnie bez budowania dystansu.
Ciekawe rozmowy, warsztaty, lokalne inicjatywy i praktyczne przykłady rozwiązań, które mogą zmieniać sposób funkcjonowania całych społeczności. Dla Polskich Zakładów Produkcji Biometanu udział w tym wydarzeniu był czymś więcej niż obecnością na lokalnym festiwalu, gdyż cyrkularność jest bowiem wpisana w samą ideę projektów biometanowych, które rozwijamy.
Ponadto, właśnie w Parzęczewie planujemy jeden ze swoich zakładów produkcji biometanu, więc była to idealna okazja by spotkać się z mieszkańcami i innymi uczestnikami festiwalu. Takie lokalne wydarzenia tworzą warunki do rozmowy mniej formalnej niż spotkanie urzędowe, a jednocześnie bardziej bezpośredniej niż komunikacja za pośrednictwem dokumentów czy mediów społecznościowych.
Cyrkularność, czyli odejście od modelu „weź, zużyj, wyrzuć”.
Przez dziesięciolecia gospodarka rozwijała się według prostego schematu: pozyskujemy surowiec, wytwarzamy produkt, wykorzystujemy go, a następnie wyrzucamy. Taki model nazywany jest liniowym. Jego słabość staje się coraz bardziej widoczna. Surowce nie są nieskończone, koszty ich pozyskania rosną, a odpady wymagają transportu, magazynowania i zagospodarowania. To, co przez lata uznawano jedynie za pozostałość bez wartości, coraz częściej okazuje się niewykorzystanym zasobem.
Gospodarka cyrkularna proponuje inny sposób myślenia. Jej celem jest utrzymywanie surowców, materiałów i produktów w obiegu możliwie jak najdłużej. Oznacza to ograniczanie strat, ponowne wykorzystywanie, naprawę, przetwarzanie, odzysk oraz projektowanie procesów w taki sposób, aby powstawało jak najmniej odpadów. Cyrkularność nie zaczyna się więc przy pojemniku do segregacji. Zaczyna się znacznie wcześniej – na etapie podejmowania decyzji o tym, jak produkować, czego używać i co zrobić z pozostałościami.
Popularność pojęcia „gospodarka obiegu zamkniętego” może sprawiać wrażenie, że mamy do czynienia z kolejnym chwilowym trendem. W rzeczywistości jest to odpowiedź na bardzo konkretne wyzwania: rosnące koszty energii i surowców, potrzebę ograniczania ilości odpadów, uzależnienie od importowanych paliw oraz konieczność wzmacniania lokalnych gospodarek.
Cyrkularność proponuje taki model rozwoju, w którym wartość zasobów jest wykorzystywana pełniej i dłużej.
W przypadku biometanu oznacza to połączenie kilku celów, tj. produkcji odnawialnego gazu, zagospodarowania lokalnych pozostałości organicznych, wsparcia rolnictwa oraz budowania bezpieczeństwa energetycznego. Nie każda pozostałość musi być odpadem. Nie każdy odpad musi oznaczać koszt. Odpowiednio zaprojektowany system może przekształcić go w energię, nawóz, przychód i impuls rozwojowy.
Festiwal, który pokazuje rozwiązania
Organizatorzy stworzyli przestrzeń, w której mieszkańcy, organizacje, samorząd, przedsiębiorcy oraz eksperci mogli spojrzeć na cyrkularność z wielu perspektyw. Dla jednych oznacza ona ograniczenie marnowania żywności. Dla innych ponowne wykorzystanie przedmiotów, naprawę, recykling lub oszczędne gospodarowanie energią i wodą. W przypadku samorządów i przedsiębiorstw może dotyczyć organizowania całych systemów gospodarczych tak, aby zasoby pozostawały w regionie i pracowały na jego rozwój.
Siłą festiwalu było połączenie edukacji z praktyką. Zamiast mówić wyłącznie o wyzwaniach klimatycznych czy rosnącej ilości odpadów, wydarzenie skupiało uwagę na możliwych rozwiązaniach. Pokazano, że zmiana często zaczyna się od wykorzystania dostępnych surowców i dostrzeżenia wartości w tym, co dotychczas było pomijane.
Gmina Parzęczew stawia na rozwój
Połączenie edukacji, integracji mieszkańców i myślenia o przyszłości sprawiło, że wydarzenie w sposób otwarty i angażujący poruszyło tematy środowiska, energii i odpowiedzialnego wykorzystania zasobów, które powinny być bliskie codziennemu życiu mieszkańców. Takie podejście świetnie oddaje szerszy sposób myślenia o rozwoju gminy: otwartość na nowe inwestycje, technologie i rozwiązania wzmacniające lokalną gospodarkę. Władze samorządowe nie zamykają się na zmiany, lecz szukają takich kierunków rozwoju, które mogą przynieść korzyści mieszkańcom, przedsiębiorcom i rolnikom, a jednocześnie odpowiadać na wyzwania związane z energią i gospodarką odpadami.
Biometan jako przykład gospodarki obiegu zamkniętego
Produkcja biometanu jest jednym z najbardziej czytelnych przykładów praktycznej cyrkularności.
W zakładzie produkcji biometanu lokalne substraty organiczne mogą zostać wykorzystane do wytwarzania biogazu. Następnie biogaz jest oczyszczany i uszlachetniany do jakości gazu ziemnego. Powstały biometan może zostać wprowadzony do sieci gazowej albo wykorzystany jako paliwo w postaci bioCNG lub bioLNG.
W ten sposób materiały, które mogłyby stać się problemem wymagającym kosztownego zagospodarowania, zostają ponownie wykorzystane. Zamiast kończyć swój cykl jako odpad, stają się źródłem odnawialnej energii. Proces nie kończy się jednak na produkcji gazu. Jego efektem jest także poferment, czyli materia organiczna, która po spełnieniu odpowiednich wymagań może być wykorzystywana w rolnictwie jako nawóz. Powstaje więc lokalny obieg:
- rolnictwo i sektor rolno-spożywczy dostarczają substraty i pozostałości organiczne,
- zakład wykorzystuje je do produkcji odnawialnego gazu,
- biometan zastępuje część paliwa kopalnego,
- poferment może wrócić na pola jako źródło składników odżywczych.
Gmina Parzęczew organizując CircuLab pokazuje, że odpowiedzialny rozwój może zaczynać się lokalnie od rozmowy, edukacji i mądrego wykorzystywania dostępnych zasobów. Cieszymy się, że mogliśmy być częścią tego wydarzenia i wspólnie rozmawiać o przyszłości Parzęczewa.